كنوانسيون سازمان ملل متحد در مورد
تغييرات آب و هوا (تغييرات اقليم)

نيويورك-۱۳۷۱

متن كامل كنوانسيون تغيير آب و هوا در آدرس
http://www.unfccc.int/text/resource/conv/conv.html
موجود است و در زير فقط خلاصه‌اي از آن آورده‌شده‌است.

در سالهاي دهه ۱۹۸۰، شواهد علمي نشان دادند كه انتشار گازهاي گلخانه‌اي ناشي از فعاليتهاي انساني خطراتي براي آب و هواي جهان ايجاد مي‌كند و به اين ترتيب افكار عمومي لزوم ايجاد كنفرانسهاي بين المللي دوره‌اي و تشكيل پيمان نامه‌اي براي حل اين مسئله را احساس كرد. دولتهابراي انعكاس افكار عمومي يكسري كنفرانس بين المللي برگزاركردند و تنظيم قراردادي بين‌المللي را براي بررسي اين مسئله خواستارشدند. در سال ۱۹۹۰ مجمع عمومي سازمان ملل متحد كميته مذاكرات بين الدول (INC) را جهت تدوين كنوانسيون تغيير آب و هوا (UNFCCC) تشكيل داد.

كميته مذاكرات، پيش نويس كنوانسيون را تهيه كرد و اين پيش نويس در ۹ ماه مه ۱۹۹۲ در مقر سازمان ملل در نيويورك تصويب شد. اين كنوانسيون در اجلاس زمين، در ژوئن ۱۹۹۲ در ريودوژانيرو (برزيل)، جهت امضاء اعضاء آماده گرديد. اين كنوانسيون در طول جلسه ريو توسط سران كشورها و مقامات ارشد ۱۵۴ كشور دنيا امضاء و از تاريخ ۲۱ مارس ۱۹۹۴ لازم الاجراء شناخته شد. تا اواسط سال ۱۹۹۹ بيش از ۱۷۵ كشور عضو سازمان ملل آنرا تصويب كردند يا پذيرفتند و به اين ترتيب خود را ملزم به رعايت مفاد كنوانسيون دانستند. ايران نيز در سال ۱۹۹۶ پس از تصويب هيئت دولت و مجلس شوراي اسلامي به عضويت اين كنوانسيون در آمد.

دراوايل سال ۱۹۹۵ كنفرانس اعضاء (COP1)، بالاترين ارگان كنوانسيون ، اولين جلسه خود را در شهر برلين برگزار كرد. اعضاء در اين جلسه، ۲۱ تصميم اتخاذ كردند كه يكي از آنها توافقنامه برلين براي مذاكرات جديد درباره تقويت كنوانسيون بود. كنفرانس دوم (COP2)، در جولاي ۱۹۹۶، در مقر سازمان ملل در ژنو برگزار شد. كنفرانس سوم اعضاء (COP3) در دسامبر ۱۹۹۷ در كيوتوي ژاپن  تشكيل شد و انتظار مي‌رفت كه در كنفرانس سوم با توجه به سياستهاي مهم سازمان، يك پروتكل يا حداقل روش قانوني ديگري جهت تقويت تعهدات كشورهاي توسعه يافته براي دهه اول قرن ۲۱ اتخاذ شود اما كنفرانس سوم تنها به پروتكل كيوتو اكتفا كرد.

در نوامبر ۱۹۹۸ كنفرانس چهارم (COP4) در بوينس آيرس تشكيل گرديد و در آن اعضاء در خصوص اجراي بهتر مفاد كنوانسيون و تدوين برنامه كاربردي پروتكل كيوتو توافق نامه‌اي را تنظيم كردند كه اين توافق نامه، “ برنامه اقدام بوينس آيرس ” نام گرفته است. اين توافق نامه در كنفرانس پنجم (بن، اكتبر/نوامبر ۱۹۹۹) در دستور كار كميته فرعي اعضاء (subsidiary of bodies) قرار گرفت تا در كنفرانس ششم (لاهه، نوامبر ۲۰۰۰) به تصويب تمامي اعضاء برسد. معذالك اعضاء كنوانسيون در كنفرانس ششم(COP6-part1) نتوانستند به يك توافق جمعي در خصوص برنامه اقدام بوينس آيرس برسند و ادامه كار جهت رفع اختلاف به COP6 موكول گرديد. بالاخره كشورهاي عضو در كنفرانس اعضاء(COP6-part2) توانستند به يك اجماع جمعي در خصوص اجراي توافق نامه بوينس آيرس نايل شوند و اين برنامه اجرايي را براي تصويب رسمي به كنفرانس هفتم ارسال نمايند. اعضاء در كنفرانس هفتم ( مراكش، نوامبر-اكتبر ۲۰۰۱) مجموعه اي از تصميمات قطعي، مراكش آكورد، را در خصوص تصويب و اجراي پروتكل كيوتو تصويب كردند.

كنوانسيون تغيير آب و هوا در ۲۶ ماده، به زبانهاي انگليسي، عربي، چيني، فرانسه، روسي و اسپانيولي توسط دبيرخانه سازمان ملل متحد تهيه و تدوين گرديده است. در ادامه گزيده اين كنوانسيون آورده شده است:

هدف نهائي اين كنوانسيون و هر ابزار قانوني مرتبط كه توسط كنفرانس اعضاء مورد پذيرش قرارگيرد، دستيابي به تثبيت غلظت گازهاي گلخانه‌اي در اتمسفر تا سطحي است كه از تداخل خطرناك فعاليتهاي بشر با سيستم آب و هوايي جلوگيري نمايد. چنين سطحي بايد در يك چهارچوب زماني كافي حاصل گردد تا اكوسيستمها بطور طبيعي با تغيير آب و هوا خود را وفق دهند و اطمينان حاصل‌شود كه امنيت‌غذايي تهديد نمي‌شود و توسعه‌اقتصادي به طور پايدار ايجاد مي‌گردد.

اعضاي كنوانسيون با توجه به اصول كنوانسيون بايدبا توجه به مبناي تساوي و بر طبق مسئوليتهاي مشترك ولي متفاوت و قابليتهاي خود از سيستم آب و هوا به نفع نسلهاي فعلي و آتي بشر حمايت كنند. كشورهاي پيشرفته بايد نقش پيشرو را در مقابله با تغيير آب و هوا و آثار سوء آن بعهده‌بگيرند. اين كشورها مي‌بايست با ارائه سياستها و اقدامات موجه از نظر اقتصادي در رابطه با تغييرات آب و هوا، منافع جهاني را با حداقل هزينه ممكن تضمين نمايند.

تمامي اعضاء با در نظر گرفتن مسئوليتهاي مشترك ولي متمايز خود و نيز اولويتهاي خاص ملي و منطقه اي خود براي توسعه، بايد ميزان انتشار گازهاي گلخانه‌اي حاصل از فعاليتهاي بشري و نحوه جذب آنها بوسيله چاهكهاي كليه گازهاي گلخانه‌اي (كه توسط پروتكل مونترال كنترل نمي‌شوند) را مكتوب، منتشر و بصورت دوره‌اي بازنگري‌كنند و آن را در دسترس كنفرانس اعضاء قرار‌دهند. كشورها بايد برنامه هاي ملي و يا منطقه اي را براي تعديل تغييرات آب و هوايي در اثر انتشار گازهاي ناشي از فعاليتهاي بشري تدوين،‌ منتشر، اجراء و بطور منظم بازنگري نمايند.

كشورها بايد استفاده از تكنولوژيها، تجربيات و رويه‌هايي كه گازهاي گلخانه‌اي را كنترل مي‌كند، ترويج نمايند و با مديريت مستمر در حفظ و افزايش چاهك هاي جذب گازهاي گلخانه‌اي نظير موجودات زنده، جنگلها، اقيانوسها و غيره بكوشند. در اين راستا تمام اعضاي كنوانسيون بايستي به تبادل كامل، آزاد و فوري اطلاعات علمي، تكنولوژيكي، فني، اقتصادي، اجتماعي و حقوقي مربوط به سيستم آب و هوا، تغييرات آب و هوا و پيامدهاي اقتصادي، اجتماعي و اقدامات مقابله اي مختلف بپردازند و در موارد مزبور با ساير اعضاء همكاري‌نمايند.

كشورهاي پيشرفته علاوه بر رعايت موارد فوق، تجارب عملي در خصوص سياست‌هاي كاهش انتشار براي دستيابي به تعهدات كمي خود را، با ساير كشورها مبادله خواهندنمود. اين اعضاء منابع جديد و مضاعف ملي را براي پرداخت هزينه هايي كه كشورهاي در حال توسعه عضو كنوانسيون صرف نموده اند، فراهم خواهند كرد. همچنين اقدامات لازم را براي دسترسي ساير اعضاء به دانش فني و تكنولوژي سازگار زيست محيطي انجام خواهند داد.

اعضاي كنوانسيون بايستي امكانات لازم را جهت توسعه و اجراي برنامه هاي آموزشي، افزايش آگاهي عموم مردم در مورد تغييرات آب و هوا و اثرات آن، دسترسي عمومي به اطلاعات و شركت همگان در مقابله با تغيير آب و هوا فراهم نمايند.

‌بر ‌اساس اين كنوانسيون، هيئتي فرعي براي مشاوره علمي و تكنولوژيكي جهت ارائه به موقع اطلاعات به كنوانسيون اعضاء تاسيس شده‌است. از اهم وظايف هيئت فرعي مي‌توان به ارزيابي وضعيت علمي، تعيين تكنولوژيهاي نوين موثر و پيشرفته، ارائه مشاوره‌هاي علمي-تحقيقاتي و جوابگويي به سئوالهاي كنفرانس اعضاء در ارزيابي و بررسي اجراي موثر كنوانسيون اشاره كرد.

تبادل اطلاعات مربوط به اجراي كنوانسيون از طريق دبيرخانه كنوانسيون انجام مي شود. اين اطلاعات، مواردي نظير آمار ملي كليه گازهاي گلخانه‌اي از جمله منابع انتشار و چاهك‌هاي آنها، شرح كلي اقدامات انجام شده يا آتي هر عضو براي اجراي تعهدات كنوانسيون و ساير اطلاعات را شامل مي‌شود. هر كشور عضو ۶ ماه پس از لازم الاجراء شدن كنوانسيون براي آن عضو اولين تبادل اطلاعاتي خود را انجام خواهد داد. اطلاعات مبادله‌شده توسط اعضاء مي‌بايست در اولين فرصت توسط دبيرخانه كنوانسيون در اختيار كنفرانس اعضاء (COP) و يا هيئتهاي فرعي ديگر قرار گيرد. اين اطلاعات تا زمان مطرح شدن در كنفرانس اعضاء، محرمانه تلقي مي‌شوند. كنفرانس اعضاء در اولين نشست خود ترتيبات لازم را براي پشتيباني فني، مالي و اطلاعاتي كشورهاي در حال توسعه ارائه مي‌نمايد و نيازهاي مالي و فني لازم براي پروژه هاي پيشنهادي و اقدامات مقابله اي را تعيين خواهد كرد.

پروتكل كيوتو در مورد كنوانسيون تغييرات آب و هوا

كيوتو- ۱۳۷۶

متن كامل پروتكل كيوتو در آدرس
http://www.unfccc.int/text/resource/docs/convkp/kpeng.html
موجود است و در زير فقط خلاصه‌اي از آن آورده‌شده‌است.

دولتها با پذيرش كنوانسيون تغيير آب و هواي سازمان ملل در سال ۱۹۹۲، اين كنوانسيون را به عنوان سكوي پرتابي براي اقدامات اساسي تر در آينده مورد توجه قرار دادند. در پاسخ به تغييرات ناشي از شناخت علمي و خواست سياسي، كنوانسيون امكان پذيرش تعهدات اضافي ديگري را از طريق بازنگري، بحث و تبادل نظر فراهم مي‌سازد.

اولين بازنگري در مورد كفايت تعهدات كشورهاي توسعه يافته كه در COP1 بر ضرورت آن تاكيد شده بود، در سال ۱۹۹۵ در برلين انجام شد. هيئتهاي حاضر به اين نتيجه رسيدند كه تعهدات كشورهاي توسعه‌يافته براي كاهش ميزان انتشار گازهاي گلخانه‌اي آنها در سال ۲۰۰۰ به سطح موجود در سال ۱۹۹۰ با هدف درازمدت كنوانسيون براي جلوگيري از تداخل ضايعات خطرناك انسان ساز با سيستم آب و هوايي، تناسب ندارد.

وزراء و مقامات اجرائي همراه با پذيرش توافقنامه برلين و آغاز دور جديد مذاكرات براي تقويت تعهدات كشورهاي توسعه‌يافته، تعهدات جديدي را پذيرفتند. گروه ويژه اينكار كه در توافقتنامه برلين براي تهيه پيش نويس پروتكل تشكيل شده بود، بعد از ۸ جلسه اين پروتكل را به COP3 ارسال كرد.

در كنفرانسي كه به ميزباني كشور ژاپن در شهر كيوتو در دسامبر ۱۹۹۷ برگزار شد،‌ حدود ۱۰ هزار نفر شركت داشتند. يكي از نتايج مثبت اين كنفرانس پذيرش پروتكل جديدي بود كه به موجب آن كشورهاي صنعتي متعهد مي‌شدند كه ميزان انتشار گازهاي گلخانه‌اي خود را تا سالهاي ۲۰۱۲-۲۰۰۸ به ميزان ۵% زير ميزان انتشار در سال ۱۹۹۰ كاهش ‌دهند. با اطمينان مي‌توان گفت كه اين تعهد اجباري و قانوني، منحني بالارونده انتشار گازهاي گلخانه‌اي كشورهاي صنعتي را كه در ۱۵۰ سال گذشته روند صعودي داشته است، به تدريج معكوس خواهد كرد.

پروتكل كيوتو در ۱۶ مارس سال ۱۹۹۸ جهت امضاء‌ اعضاء آماده شد. اين پروتكل ۹۰ روز پس از تصويب حداقل ۵۵ هيئت عضو كنوانسيون، قابل اجراء‌مي‌‌شد مشروط بر اينكه ميزان انتشار گازهاي گلخانه‌اي اين ۵۵ عضو از ۵۵% كل گازهاي گلخانه‌‌اي منتشر شده در سال ۱۹۹۰ توسط كشورهاي صنعتي بيشتر باشد. همچنين اعضاء كنوانسيون تغيير آب و هوا به اجراي تعهدات خود در برابر كنوانسيون و آمادگي براي اجراي پروتكل در آينده، ادامه خواهند‌داد.

بر اساس پروتكل كيوتو، اعضاي پيوست ۱ كنوانسيون ( كشورهاي پيشرفته ) براي انجام تعهد كاهش مقدار انتشار و نيز به منظور ارتقاء توسعه پايدار، در موارد زير تلاش خواهندكرد:

• اجرا و يا تشريح بيشتر سياستها و اقدامات طبق شرايط ملي خود، مانند افزايش كارآيي انرژي در بخشهاي مربوط به اقتصاد ملي، محافظت و افزايش چاهكها و انباره‌هاي گازهاي گلخانه‌‌اي، ترغيب شكلهاي پايدار كشاورزي، ترغيب تحقيق، توسعه و گسترش استفاده از انواع جديد و تجديد پذير انرژي و همكاري با ساير اعضاء، زمينه انجام تعهدات كاهش انتشار و ترويج توسعه پايدار را فراهم نمايند.
• بطور منفرد يا مشترك تضمين خواهند نمود كه كل ميزان انتشار معادل گاز دي اكسيد كربن آنها در اثر دخالت انسان در طبيعت كه ناشي از گازهاي گلخانه‌اي CO₂, NO₂, CH₄, HFCs, PFCs, SF₆ است، از مقدار تعيين شده براي آنها تجاوز نكند. به اين ترتيب اعضاء به تعهد خود نسبت به كاهش انتشار اين گازها در سطح جهان به ميزان حداقل ۵% زير ميزان انتشار در سال ۱۹۹۰ ميلادي (۱۳۶۹ هجري شمسي) در دوره تعهد ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ ميلادي (۱۳۷۸ تا۱۳۹۱ هجري شمسي) عمل خواهند كرد.
• حداكثر يكسال قبل از شروع اولين دوره تعهد، نظام ملي خود را براي برآورد ميزان انتشار تمامي گازهاي گلخانه‌اي حاصل از دخالت انسان در طبيعت، از نظر منابع و حذف آنها توسط چاهكها تهيه خواهندكرد.

كليه اعضاء براي اجراي هرچه بهتر تعهدات خود با توجه به اهداف مشترك و مسئوليت‌هاي متفاوت، در نظر گرفتن اولويتهاي توسعه منطقه‌اي و ملي و اهداف و شرايط خاص خود، برنامه‌اي را به منظور بهبود كيفيت آمار، اطلاعات و ضرايب انتشار و يا الگوهاي منعكس‌كننده شرايط اقتصادي- اجتماعي آنها براي تهيه و به روز كردن ادواري فهرستهاي ملي انتشار گازهاي گلخانه‌اي، از نظر منابع و چاهكها باشد، تنظيم خواهندنمود و تلاشهاي لازم را براي دستيابي به فن آوريهاي دوستدار محيط‌ زيست و تشويق بخش خصوصي به استفاده از اين فن‌آوريها انجام‌ دهند.

كنفرانس هفتم اعضاء

در كنفرانس هفتم اعضاء (مراكش، اكتبر/نوامبر 2001) مذاكره كنندگان با توجه به مذاكرات قبلي در زمينه تغيير آب و هوا، تصميمات جامعي را تحت عنوان اعلاميه مراكش (Marrakesh Accord) اتخاذ كردند. اين آكورد بررسي جزئيات مورد بحث در قوانين پروتكل كيوتو را آغاز كرد و حاوي تصميمات مهمي در مورد محورهاي كنوانسيون مي باشد. تصميمات نهايي اعلاميه مراكش امكان تصويب و اجراي پروتكل را براي كشورها فراهم كرد.
اعلاميه مراكش علاوه بر ساير موارد، روشهاي اندازه گيري ميزان انتشار، كاهش و تشخيص مقداري از جذب دي اكسيد كربن توسط چاهكها كه بايد در حوزه تعهدات كاهش پروتكل كيوتو احتساب گردد و نيز چگونگي انجام مكانيسمهاي همكاري مشترك بصورت پروژه و سيستم تجارت انتشار و قوانين لازم براي اطمينان از اجابت تعهدات را تصريح مي كند. همچنين COP7 تصميماتي را با هدف افزايش پشتيباني مالي و تكنولوژيكي و بر اساس توافقات بن اتخاذ كرده است. آكورد يك صندوق ويژه تغيير آب و هوا تاسيس كرده است تا سرمايه اي براي كشورهاي كمتر توسعه يافته و كمك هزينه اي براي كمك به كشورهاي در حال توسعه براي منطبق كردن خودشان با عواقب تغيير آب و هوا، بدست آوردن تكنولوژيهاي پاك و محدود كردن ميزان رشد انتشارات آنها باشد. تنخواه انطباق جديد(Adaptation Fund) برنامه و پروژه هاي انطباق لازم را از نظر مالي تامين خواهد كرد. بعلاوه اطلاعيه اجرايي مراكش به عنوان پيش زمينه اجلاس آتي مجمع جهاني توسعه پايدار در ژوهانسبورگ پذيرفته شد. اين اطلاعيه بر همكاري هاي حاصل از مقابله با تغيير آب و هوا براي ايجاد توسعه پايدار و ظرفيت سازي، نوآوري تكنولوژي و همكاريهاي مشترك با كنوانسيونهاي بيابان زايي و تنوع زيستي تاكيد مي كند.

كنفرانس هشتم اعضاء

آخرين اخبار